Page 27.

  • image. 27

Zipacná came out of the ravine and made the house come down on them, he beat them all up and took all their lives.  Killed like this the four hundred guys were put like stars on the spot of the Siete Cabrillas, (Pleyades) and for this they are called Motz, a whole lot. Junajpú and Xbalamqué took the death of the four hundred guys very badly, they took it with scorn to their hearts and thus decided to take the life out of Zipacná.

*
Zipacná kwam uit het ravijn en liet het huis op ze instorten, hij sloeg ze allemaal verrot en doodde hen allen. Toen ze zo gestorven waren werden de vierhonderd jongelingen als sterren aan de hemel geplaatst op de de plek van de Siete Cabrillas, ( Pleiaden) waardoor ze Motz genoemd werden, een hele hoop. Junajpú en Xbalamqué namen de dood van de vierhonderd jongelingen zwaar op, ze keurden het in hun hart af en aldus besloten ze Zipacná van het leven te beroven.

Advertenties

Page 26.

page 26

When Zipacná heard this in his cave, he cut off his nails and the tips of his hair which the ants started to carry out and up.  When the four hundred guys saw this signal, at the third day,  they started to drink chicha, got drunk and passed out.

*

Toen Zipacná dit hoorde in z’n grot, knipte hij zijn nagels en de punten van z’n haar af , die de mieren naar buiten begonnen te dragen.  Toen de vierhondered gabbers dit teken zagen, op de derde dag,  gingen ze chicha drinken, werden dronken tot ze in een coma raakten.

Page 25.

page 25


Very content the four hundred guys said: “Let us arrange to prepare our chicha ,  our fermented maiz drink,  so that in three days from here,  we can celebrate our great deed when Zipacná already rots and stinks; we will see the ants eat him,  thus we can be sure and we will celebrate our feast without danger.

*
Vrolijk zeiden de vierhonderd kerels: ” Laten we beginnen chicha te maken,   opdat we over drie dagen  onze heldendaad kunnen vieren als Zipacná al ligt te rotten en te stinken; we zullen zien hoe de mieren hem opeten,  zodat we zekerheid zullen hebben en ons feest zonder gevaar kunnen vieren.

Page 24.

page 24

One day Zipacná was taking a bath at the bank of a river when four hundred guys came by with a large tree trunk  to use as central pilar for building their house; but they hardly could make it and Zipacná fixed it single handed.  So much power seemed dangerous to those guys and they decided to get rid of him. The asked him to dig a deep trench, but as he had heard about their plan to kill him, he made a cave in a level of the trench,  for his salvation.  When he was deep in the ravine the guys dropped a large  tree trunk and Zipacná  screamed when it fell, but is was sitting in his cave.  The boys rejoyced thinking that they had killed Zipacná

*Op een dag was Zipacná  een bad aan het  nemen bij een rivieroever toen vierhonderd kerels lands kwamen met een grote boomstronk om als centrale pilaar te dienen voor het huis dat ze gingen bouwen; ze konden het nauwelijks voor elkaar krijgen en Zipacná fikste het in z’n eentje.  Zoveel kracht leek de jongens een beetje gevaarlijk en ze besloten hem van kant te maken. Ze vroegen hem een diepe geul te graven, maar omdat hij hun plan om hem te doden gehoord had, maakte hij een grot ergens in de geul , om zich te redden. Toen hij diep  in het ravijn was lieten de jongens er een zware boomstronk in vallen en Zipacná schreeuwde toen ie viel, maar hij zat in z’n grot. De kerels waren blij want ze dachten dat ze Zipacná gedood hadden.

Page 23.

page 23

Wukub K’aquix was seated on his throne,  groaning from his painful teeth and molars,  when in front of the house the two old men passed by with the two boys playing behind them. Wukub K’aquix called them in order to get them to cure his molars and theeth,  and the old men pulled them out and replaced  them by some white maiz kernels , by which he lost his dignity of ‘Señor’. Also the two ‘ muchachos’ pulled his eyes out and stripped him off his silver plated decorations, and with this he died. And Chimalmat the wife of Wukub K ‘aquix died too. The old men glued Junajpú’s arm back into  it’s place and with hearty goodbyes the two lads went off,  them who did all this according to the orders of Corazón del Cielo.  (  Heart of  Sky )

Wukub K’aquix was op zijn troon gezeten, kreunend van de pijn in zijn tanden en kiezen, toen er voor zijn huis twee oude mannen passeerden met de spelende twee jongens erachteraan. Wukub K’aquix riep ze  opdat ze hem verlosten van de pijn in z’n kiezen en tanden, en de oude mannen trokken ze eruit en deden er witte maizkorrels voor in de plaats ,  waardoor hij zijn waardigheid van ‘Señor’ verloor. En de twee jongetjes trokken z’n ogen eruit en  stripten hem van zijn verzilverde versierselen,  en zo ging hij dood. En ook Chimalmat de vrouw van Wukub K’aquix stierf. De oudjes plakten de arm van Junajpú weer op z’n plaats  en nadat ze afscheid genomen hadden gingen de twee jongens er vandoor,  zij die dit alles gedaan hadden in opdracht van Corazón del Cielo.

page 22.

pag 22

Junajpú and Xbalamqué confered together about what to do and they decided to  ask advice from two very old ones; they were both so very old that they walked in a hunched way.  They went to them and asked: _”Please  accompany us to the house of  Wukub A’quix to  go and get  Junajpú’s arm back,  and use tricks to overpower him. _”That’s allright”, the old ones said.

Junajpú en Xbalamqué overlegden wat  ze zouden doen en ze besloten om raad te vragen aan twee erg oude mannen; ze waren zó heel erg oud dat ze kromgebogen liepen.  Ze gingen naar hen toe en vroegen: ” Ga als ’t u blieft met ons mee om de arm van Junajpú terug te halen, en gebruik listen en trucs om hem te overwinnen. _ : ” Dat is goed”,  zeiden de oudjes.

Page 21.

page 21

When Junajpú saw him like this he stooped to get hold of him,  but Wukub K’aquix caught him by the arm and he tore it off and went home with it.  When he arrived he said to his wife  _ “Two demons shot me with their blowing pipe and ruined my jaws,  all my teeth are wiggling and give my much pain;  but here I bring the arm of one of them,  hangt it  in the smoke over the fire, while in the meantime these two demons are coming for it. ” Chimalmat, de wife of Wukub K’aquix hung the arm of Junajpú in the smoke of the fire.

Toen Junajpú hem zo zag bukte hij zich om hem te pakken,  maar Wukub K’aquix greep hem bij z’n arm, trok hem eraf en ging ermee naar huis. Teon hij thuis kwam zei hij tegen zijn vrouw: _ “Twee demonen beschoten me met hun blaaspijp en ruïneerden m’n kaken, al m’n tanden zitten los en doen ontzettend pijn;  maar hier heb ik  de arm van een van hen, hang hem maar in de rook boven het vuur,  terwijl intussen die twee demonen eraan komen om hem te halen.”  Chimalmat, de vrouw van Wukub K’aquix hing de arm in de rook van het vuur.

Page 20

page 20 a


Wukub K’aquix climbed the tree and Junajpú shot an arrow with his “cerbentana” hitting him at the jawbone,  so as that he fell to the ground crying out loud.

*

Wukub K’aquix klom in de boom en Junajpú schoot een pijl uit zijn “cerbantana” die hem op z’n kinnebak raakte zodat hij luid schreeuwend op de grond viel.

Page 19

page 19

 

The guys knew that Wukub K’aquix only ate ‘nances’ and that he kept a tree where he went to every day to pick this fruit to live on.  They took a blowpipe and went very quietly and hid behind the tree, invisible in the undergrowth.

De broertjes wisten dat Wukub K’aquix alleen maar  ‘nances ‘ at en dat hij een boom had waar hij elke dag naar toe ging om van de vruchten te eten waarmee hij zich in leven hield.  Ze namen een blaaspijp en heel stil verborgen zij zich achter de boom,  onzichtbaar tussen de grassen.

Page 18.

page 18


There were heaven and earth, but the light of the sun and the moon was disturbed.  Then  someone called Wukub K’aquix  was boasting about the wealth he posessed. Wukeb K’aquix had two sons: Zipacná and Cab Rakán. The mother  was called Chimalmat. The elder  owned the mountains because he had made them in òne night and his brother Cab Rakán  made them shake and shudder.  That’s what the two sons of Wukub K’aquix were boasting about. All three of them showed there superiority.  That  was much disliked these two guys called Junajpú and Xbalamqué,  for this reason they decided to kill them.

Er was hemel en aarde,  maar het licht van de zon en de maan was getroebleerd.  Iemand die Wkub K’aquix heette schepte op over de rijkdommen die hij bezat. Wukub Káquix had twee zonen : Zipacná en Cab Racán.  De moeder heette Chimalmat.  De oudste bezat de bergen want die had hij in één nacht gemaakt en zijn broer Cab Rakán deed ze schudden en sidderen.  Daar schepten de twee zonen van Wukub Káquix over op. Alle drie lieten ze hun superioriteit goed merken.  Dat vonden twee kereltjes genaamd  Junajpú en Xbalamqué  slecht, en dus besloten ze  hen te doden.